Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht

Adres (bij benadering) : Richard Orlentstraat B-2070 Zwijndrecht, Dekenaat: Beveren, Bisdom: Gent

  • Toon kaart
  • Dekenaat:Beveren
  • Fusiegemeente:Zwijndrecht
  • Patroon: Heilig Kruis
  • Share
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 0
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 1
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 2
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 3
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 4
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 5
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 6
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 7
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 8
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 9
Heilig-Kruiskerk Zwijndrecht 10

In zijn huidige vorm vertoont de Heilig-Kruiskerk een eerder onregelmatig grondplan. Het is een vierbeukig gebouw met een vieringtoren, hoogkoor, twee zijkoren, dwarspand en sacristie.
De eerste romaanse kerk kreeg een ingrijpende gotische vergroting. Later volgde een barokke aanpassing en een hedendaagse uitbreiding.


Evolutie van het kerkgebouw:

  1. 12de eeuw.
    Bouw van een romaanse, waarschijnlijk driebeukige kruiskerk van de Frans-Normandische bouwschool.
    De kerk van Zwijndrecht is het meest oostwaarts gesitueerde voorbeeld van dit model in het voormalig graafschap Vlaanderen.
      Overblijfselen uit die periode:
    1. De onderbouw van de toren op de viering (dit is op de kruising van koor, beuk en dwarspand). Ter hoogte van de bedaking der beuken gaat de vierkante basis over tot een achtkant door middel van driezijdige verklimmingen.

    2. De zuidelijke dwarsarm, met aan de buitenzijde nog aanzetten van twee romaanse venstertjes en een gedichte rondbogige deuropening.

    3. Fragmenten in het oostelijk deel van het voormalige schip.



  2. 1190: De kerk van Zwijndrecht wordt vermeld als bezit van het kapittel der Onze-Lieve-Vrouwecathedraal te Doornik

  3. 14de eeuw: Eerste belangrijke vergroting in gotische stijl. De toren wordt lichtjes verhoogd en voorzien van spitsbogige galmgaten.
    In het zuidertransept en in de westgevel zien we nog een groot gotisch venster ter vervanging van kleine romaanse venstertjes.

  4. 1525: Omstreeks dit jaar komt het hoog opgetrokken laatgotisch koor tot stand. Deze constructie vertoont duidelijke invloed van de Brabantse gotiek.

  5. 1576-1585: De kerk wordt door oorlogsgeweld getroffen. De Spaanse Furie en het beleg van Antwerpen door Farnese hebben daarin een groot aandeel.

  6. 1606: Een hevige storm vernielt de noordzijde van de kerk.

  7. 1628: De pastoor van Zwijdrecht komt met nieuwe relieken van de heilige Machutus, vanwege Charles d'Ursel, abt der Benidictijnerabdij van Gembloux. Dit gebeurt door tussenkomst van aartshertogin Isabella. De devotie voor de heilige krijgt voorgoed betekenis.

  8. 1629: De nog bestaande zuidelijke zijbeuk wordt opgericht door Cornelis Van Eynde. (Jaartal op een steen onder de kroonlijst.)

  9. 1681: Tot nu toe was de kerk toegewijd aan de Heilige Amandus, "Apostel van Vlaanderen". In dit jaar spreekt men voor het eerst over de "Heilig-Kruiskerk". (In het Waasland voeren de kerken van Vrasene en Stekene dezelfde titel.)

  10. 1711: Anthonie Elgas overwelft de middenbeuk en de kruisbeuk.

  11. 1731:Joannes van Goethem bouwt de thans verdwenen noordelijke zijbeuk.

  12. 1745: Adriaan Fabri uit Hoboken plaatst een nieuwe "lijkdeur" met arduinen omlijsting. (in 1745 bouwde hij een nieuwe gevel en twee zijbeuken aan de kerk van Burcht. In 1746 was hij daar ook bouwer van de pastorie.)
    De deur werd in 1929 verplaatst naar het huidige hoofdportaal: bovenaan lezen we nog het jaartal in Romeinse cijfers.

  13. 1765: Aan de zuidkant van het koor wordt een nieuwe sacristie gebouwd.

  14. 1927-1929: Belangrijke verbouwing en vergroting van de kerk langs de noordzijde.
    Er worden twee nieuwe beuken gebouwd en de voorgevels worden aangepast. Ontwerp en leiding der werken zijn in handen van de Antwerpse provinciale bouwmeester Jos Sel. (Deze architect bouwde in 1922 de kerk van Schilde en restaureerde de kerken van Bouchout, Boom, Schelle, Schoten en Viersel)

  15. 1936: Toren, dwarsbeuk en zijbeuken worden als monument beschermd.

  16. 1976: Uitbreiding van de bescherming tot het ganse kerkgebouw.

  17. 1994: de binnenrestauratie van de kerk is voltooid. (werken onder leiding van architect Rutger Steenmeyer uit Antwerpen.)

  18. 2006: De kerk werd bekroond met een schitterend vergulde windhaan, en de gouden bol onder het kruis werd gevuld met de foto van de kinderen die in 2006 hun eerste communie hebben gedaan.
voor alle inlichtingen in verband met liturgische plechtigheden wend je tot kerknet.be.
Home © KerkenInVlaanderen.be